Detailhandelsvisie Diepenbeek 2023

CityD begeleidde de gemeente Diepenbeek voor de opmaak van een detailhandelsvisie: van analyse tot actieplan. Niet als theoretische oefening, maar als strategische vertaling van cijfers, trends en lokale realiteit naar een uitvoerbaar kompas voor de toekomst. En precies dat is wat steeds meer Vlaamse gemeenten nodig hebben. Onder het motto "met visie en ambitie naar een leefbaar centrum", ontwikkelde CityD een actualisatie en uitdieping van de handelsvisie voor de kern van Diepenbeek, gebaseerd op een eerdere visie van 2013.

Hoe een toekomstgerichte visie het lokaal voorzieningenapparaat opnieuw richting geeft

Overal in Vlaanderen staan steden en gemeenten voor dezelfde uitdaging: hoe creëren we levendige, economisch weerbare kernen in een retailwereld die sneller verandert dan onze beleidsvoorschriften kunnen volgen? Nieuwe winkelconcepten maar ook minder winkels, e-commerce, vergrijzing, schaalvergroting, kleinere huishoudens, hyperlokale gewoontes, mobiliteitswijzigingen, nood aan gemak maar ook verblijfskwaliteit en de opkomst van 24/7-consumentengedrag: het dwingt lokale besturen tot doordachte keuzes.

Diepenbeek is geen uitzondering. Maar de gemeente toont wel hoe een heldere, data-onderbouwde detailhandelsvisie opnieuw richting kan geven - aan handel, aan investeerders en aan ruimtelijke ontwikkeling.

Waarom elke Vlaamse gemeente vandaag een handelsvisie nodig heeft

Een sterke handelsvisie is geen luxe. Het is beleidsmatig noodzakelijk — én economisch strategisch.

1. Het consumentengedrag is fundamenteel veranderd

Uit de Diepenbeekstudie blijkt hoe sterk evoluties doorwegen op lokale handel: vergrijzing, gezinsverdunning, een grote groep tweeverdieners, een groeiende vraag naar gemak (convenience) en de blijvende impact van e-commerce.
Diepenbeek kent vandaag 19.241 inwoners, met een stijgende vertegenwoordiging van 65-plussers én jonge gezinnen. Beide doelgroepen stellen andere verwachtingen aan een kern: nabijheid, veiligheid, horeca, multifunctionaliteit en bereikbaarheid.

2. De winkelkern moet opnieuw haar rol als dagelijkse magneet opnemen

De koopbinding in Diepenbeek bedraagt 36,3%, wat onder het benchmarkgemiddelde ligt. Dat betekent: te veel inwoners doen hun boodschappen elders. Zonder actie wordt een gemeente enkel nog een woonplaats, geen leefplaats.

3. Vlaanderen vraagt het expliciet

Het Integraal Handelsvestigingsbeleid verplicht gemeenten om:

• leefbare kernen te versterken
• ongewenste linten te vermijden
• aanbod te concentreren
• mobiliteit en handel in balans te brengen

Maar bovenal: om keuzes te durven maken. Een detailhandelsvisie is hiervoor het instrument.

4. Ruimtelijke druk stijgt, investeringen moeten richting krijgen

Projectontwikkelaars, retailers en vastgoedinvesteerders zoeken duidelijkheid: waar kan handel, welke schaal, welk profiel, welke opportuniteiten?
Zonder kader ontstaat versnippering. Met een visie ontstaat richting.

En precies daarom wordt de aanpak in Diepenbeek een voorbeeld voor andere gemeenten: helder, onderbouwd en toekomstgericht.

Diepenbeek: van analyse naar strategisch inzicht

Een stevige handelsvisie begint met feiten. De analyse in Diepenbeek bracht vier cruciale elementen aan het licht:

1. Een uitzonderlijk strategische ligging

Tussen Hasselt, Genk en Bilzen, met uitstekende verbindingen via E313, N2, N76 en een eigen station.
Dat is een voordeel én een risico: de koopvlucht naar de buursteden is groot, maar het klantenpotentieel óók.

2. Drie verschillende handelsgebieden

• Centrum Diepenbeek (kleinschalig aanbod, beperkte pandgrootte, nood aan vernieuwing)
• Carrefoursite + WWW-gebied (potentiële regionale dynamiek)
• Nieuwstraat – Lutselus (wijkgericht, functioneel aanbod)

Elk gebied vraagt een andere strategie. Eén visie, meerdere snelheden.

3. Leegstand is laag, maar kwaliteit moet omhoog

Met slechts 6,1% leegstand staan de tellers gunstig, maar het centrum bevat veel verouderde panden. Dat remt nieuwe ondernemers af en beperkt schaalvergroting.

4. Onbenut potentieel in specifieke sectoren

Diepenbeek heeft ruimte voor groei in:

• voeding
• horeca
• bloemen & groen
• vrije tijd

In een tijd waarin gemeenten op zoek gaan naar hun DNA, vormen net die niches kansen voor positionering.

Van data naar dynamiek: de CityD-WES-aanpak

De kracht van een goede handelsvisie zit in de combinatie van analyse én implementatie. Dat is waar CityD-WES zich onderscheidt: onderzoek en strategie worden naadloos vertaald naar uitvoerbare acties.

1. Datagedreven inzicht

CityD combineert:

• socio-economische trends
• Locatus-aanbodanalyse
• koop- en pendelstromen
• ruimtelijke onderbouw
• participatie van handelaars en stakeholders
• veldobservaties (pandkwaliteit, routing, beleving)

Data vormt de basis. Maar data op zich verandert niets — de vertaalslag wél.

2. Ruimtelijk-economische visie op maat

Voor Diepenbeek werd het kernwinkelgebied scherp afgebakend. De rol van elke zone werd bepaald: waar moet handel groeien, waar moet ze beperkt blijven, waar ontstaat verweving?

3. Een concreet actieplan met impact

De aanbevelingen rusten op vier kapstokken:

4. Een visie die inzet op toekomst: slim, verweven en mensgericht

De kern van de toekomst is niet louter commercieel. Het is een geïntegreerd ecosysteem van wonen, winkelen, mobiliteit, diensten en beleving.

Diepenbeek kiest voor die verweving — en versterkt daarmee haar rol als leefgemeente en werkplaats.

Waarom dit model werkt voor heel Vlaanderen

Wat Diepenbeek toont, is universeel toepasbaar:

• Kernversterking is een ruimtelijk én economisch vraagstuk.
• Gemeenten moeten richting durven geven in plaats van volgen.
• Handel vraagt om structuur en schaalbewustzijn.
• Zonder visie wordt elke investering een losstaand eiland.
• Met visie ontstaat een aantrekkelijk, leefbaar en toekomstbestendig centrum.

Gemeenten die vandaag inzetten op een stevig beleidskader, plukken morgen de vruchten: hogere koopbinding, meer lokale dynamiek, aantrekkelijk vastgoed, minder leegstand en een kern die opnieuw betekenis krijgt voor inwoners.

Diepenbeek in Vlaanderen

• Centraal tussen Hasselt, Genk en Bilzen
• Goede ontsluiting via E313, N2 en N76
• Lokale kernen (Diepenbeek, Lutselus) met verschillende functies
• Regionale concurrentie én kansen via nabijgelegen shoppinggebieden
• Sterk potentieel voor pendel, station en verkeersstromen

Deze factoren bepalen mee de strategische keuzes voor handel, mobiliteit en vastgoed.

Veelgestelde vragen (FAQ)

1. Waarom is een detailhandelsvisie belangrijk voor onze gemeente?

Omdat handel bepalend is voor leefbaarheid. Zonder richting ontstaat versnippering en leegstand.

2. Hoe helpt CityD-WES bij kernversterking?

Via data-analyse, ruimtelijke visie, marktruimteberekeningen en uitvoerbare acties, afgestemd op lokale context.

3. Wat levert een handelsvisie op voor projectontwikkelaars?

Duidelijkheid. Weten waar handel kan, in welke schaal en met welke functie. Dat verkleint risico’s en versnelt processen.

4. Kan elke gemeente dit traject doorlopen?

Ja. De methodiek is schaalbaar en toepasbaar op zowel kleine gemeenten als grote steden.

5. Hoe lang duurt het opmaken van een detailhandelsvisie?

Gemiddeld 4 tot 6 maanden, afhankelijk van participatie, analyses en intensiteit van het overleg.

Wil jouw gemeente of organisatie ook werk maken van een sterke, toekomstbestendige handelsvisie?
CityD helpt je graag een helder, onderbouwd en uitvoerbaar traject uitstippelen.

CityD denkt graag met je mee — van visie tot uitvoering.

Door ons te volgen op LinkedIn, Facebook, of Instagram blijf je op de hoogte van het laatste nieuws rond centrummanagement en onze andere pijlers.